Wie tien jaar geleden een vergunning of een afspraak wilde regelen, liep in Groningen naar een loket. Tegenwoordig begint bijna alles bij een scherm. Die omslag voltrok zich zo geleidelijk dat veel inwoners hem nauwelijks bewust hebben meegemaakt.
Boodschappen, bankzaken, contact met de gemeente en ontspanning hebben stuk voor stuk een digitale variant gekregen. Dat levert gemak op, maar roept ook vragen op over toegankelijkheid, veiligheid en balans. Onder de oppervlakte verandert het dagelijks leven in stad en ommeland sneller dan het op het eerste gezicht lijkt, en de gevolgen reiken verder dan een handig appje hier en daar.
1. Het scherm als nieuwe huiskamer
Ontspanning verloopt steeds vaker via een beeldscherm. Een serie streamen, online gamen met vrienden of 's avonds een platform openen hoort er voor veel Groningers gewoon bij. De vrije tijd is deels naar de bank verhuisd, met de telefoon of laptop als afstandsbediening. Streamingdiensten, sociale media en games concurreren ondertussen om dezelfde avonduren, en wat vroeger een uitje was, is nu een kwestie van een paar tikken op het scherm.
Ook vermaak dat vroeger aan een fysieke locatie vastzat, kreeg een gereguleerde digitale vorm. Sinds de Wet kansspelen op afstand op 1 oktober 2021 van kracht werd, is online gokken bij aanbieders met een vergunning van de Kansspelautoriteit in Nederland legaal en aan strikte regels gebonden. Het blijft een vorm van vermaak, geen manier om geld te verdienen, en de wetgeving draait vooral om de bescherming van de speler.
2. De gemeente bouwt een digitale tweelingstad
De overheid loopt in Groningen niet achter. De gemeente richtte een eigen VR-lab op en haalde ontwikkelaars met ervaring uit de game-industrie binnen om de hele stad in 3D na te bouwen.
Inwoners kunnen daardoor digitaal door toekomstige bouwplannen lopen en zien wat een nieuw gebouw doet met het verkeer, de fietsers en het uitzicht. Inspraak wordt zo concreter dan een plattegrond op papier ooit kon maken, en dat verlaagt de drempel om mee te denken. De stad profileert zich daarnaast als UNESCO Learning City, waarin leren en meedenken nadrukkelijk worden gestimuleerd.
3. Ondernemers maken een inhaalslag
Voor het midden- en kleinbedrijf is digitalisering geen luxe meer, maar een voorwaarde om mee te blijven doen. De provincie maakte er een aparte digitaliseringsstrategie voor en stelde subsidies beschikbaar om digitalisering en robotisering bij kleinere bedrijven te versnellen. Denk aan een webshop voor een speciaalzaak, een online reserveringssysteem voor een restaurant of slimme voorraadsoftware in de horeca.
Soms gaat het verder dan een nieuwe website of een modern kassasysteem. De provincie experimenteert bijvoorbeeld met het automatisch toekennen van subsidies via blockchaintechnologie. Wat vroeger weken papierwerk kostte, kan op termijn grotendeels door software worden afgehandeld, waardoor ondernemers sneller duidelijkheid krijgen en ambtenaren tijd overhouden voor complexere zaken.
4. Energie en zorg als volgende stap
Digitalisering staat niet op zichzelf. De gemeente noemt het in één adem met de energietransitie en de zorg, de drie grote opgaven waar slimme techniek een rol in moet spelen. Sensoren, data en slimme netten moeten helpen om woningen zuiniger te maken en om zorg langer thuis mogelijk te houden, juist in een provincie met veel kleine kernen en grote afstanden. Een slimme meter die het verbruik bijhoudt of een beeldscherm dat contact met de huisarts vergemakkelijkt, zijn daar concrete voorbeelden van. De winst zit vooral in het wegnemen van reistijd en het sneller signaleren van problemen.
5. Niet iedereen gaat even snel mee
De keerzijde is dat een deel van de inwoners afhaakt. Ouderen, mensen zonder digitale vaardigheden of zonder stabiele internetverbinding dreigen buiten beeld te raken zodra een fysiek loket sluit. Daar ligt een blijvende taak voor zowel de overheid als de samenleving, want gemak voor de één mag geen drempel voor de ander worden.
Bij ontspanning speelt iets vergelijkbaars. Juist omdat een scherm altijd binnen handbereik is, verlies je makkelijk de tijd uit het oog. Vaste grenzen stellen aan schermtijd en uitgaven helpt om de regie te houden, of het nu om gamen, scrollen of een gokje gaat. Sinds oktober 2024 zijn vergunde aanbieders bovendien verplicht om spelers te ondersteunen met instelbare speellimieten.
6. Wat het oplevert
De rode draad is helder. Technologie maakt het leven in Groningen sneller, handiger en op onderdelen democratischer, maar vraagt om bewuste keuzes. Het loont om af en toe stil te staan bij wat een dienst oplevert en wat hij kost aan tijd, geld of privacy. Wie de digitale mogelijkheden benut en tegelijk zelf grenzen bewaakt, plukt de vruchten zonder zich te verliezen in het scherm.